icon icon

Bông Vải

       Là loại cây lấy sợi quan trọng nhất ở các nước nhiệt đới. Sợi bông là nguyên liệu chủ yếu trong công nghiệp dệt. Xơ bông rất được ưa chuộng trong công nghiệp may mặc vì có những đặc tính tốt như cách nhiệt, mềm mại, co giãn, thoáng khí… Mặc dù trong những năm gần đây sợi bông bị sợi nhân tạo cạnh tranh kịch liệt, nhưng do những tính chất ưu việt của nó, sợi bông vẫn có một vị trí riêng biệt và không thể thay thế được.

bong-vai-029

       Cây bông là loại cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao. Sản phẩm chính là xơ bông dùng dệt vải và nhiều hàng hoá cần thiết khác như bông dùng trong y tế, các loại sợi chỉ… Dầu lấy từ hạt bông là sản phẩm có giá trị kinh tế cao, dùng trong chế biến thực phẩm tốt hơn nhiều loại dầu thực vật khác do có nhiệt độ sôi cao hơn, rất được ưa chuộng ở nhiều nước như Nhật Bản, Malaysia… Khô dầu bông có hàm lượng protein cao (47%) làm thức ăn tinh cho gia súc, gia cầm… Bò sữa ăn thức ăn có khô dầu bông cho năng suất sữa cao gấp 1,5 lần so với các thức ăn khác. Thân cây bông và vỏ hạt bông có hàm lượng xenlulô cao dùng làm giấy, ván ép, tấm cách nhiệt… Vải mặc từ bông tự nhiên vẫn được người tiêu dùng ưa chuộng.

Đặc tính thực vật học

Cây bông thuộc họ Bông (Malvaceae)

bong-vai-012

1. Rễ – Thân – Lá:

+ Cây bông có một rễ cái và một hệ thông rễ phụ khá phát triển giúp cây có sức chịu hạn tốt. Rễ phân bố chủ yếu ở tầng đất mặt tới độ sâu khoảng 30 cm.

+ Thân gỗ, đường kính gốc từ 1 – 3 cm, cao 0,7 – 1,2 m, có khi tới 1,5 m tùy giống và điều kiện canh tác. Khi cây có 2 – 3 lá thật thì bắt đầu phân cành. Một số cành ra thời gian đầu không cho quả, gọi là cành đực, sau đó là đến các cành quả. Từ thấp lên đến cao cành quả dài thêm, đến mức tối đa ở cành thứ 4-7. Các cành ra sau lại ngắn dần làm cho tán cây có dạng hình thoi. Có một số cây sau khi ra cành quả rồi lại ra 1 — 2 cành đực (cành vượt) ở phía trên, ở nách cành quả đôi khi còn sinh cành phụ, cành phụ này cũng có thể ra hoa nhưng hoa ít và nhỏ. Mục đích của việc trồng bông là có nhiều hoa quả, nếu cây bông ra nhiều cành lá hoặc cành phụ sẽ không tốt vì tiêu hao nhiều chất dinh dưỡng và che ánh sáng của cành quả. Trong quá trình chăm sóc cây thường phải bấm ngọn và tỉa cành đực, cành nách.

bong-vai-008

– Căn cứ vào dạng cành có thể chia thành 3 nhóm là nhóm cây dạng cành đực, nhóm cây dạng cành quả và nhóm cây không cành. Dạng cây cành đực là những cây bông hoang dại hoặc một số giống hàng năm ở vùng nhiệt đới. Cây bông dạng này vị trí cành quả thứ nhất ra rất chậm, thường ở lá thứ 14 — 15 trở đi, có khi tới lá thứ 30. Các giống dạng này chỉ ra hoa trong điều kiện ngày ngắn (không quá 10 giờ/ngày. Dạng cây cành quả là các giống bông trồng phổ biến trong sản xuất hiện nay. Vị trí cành quả thứ nhất thường ở lá thứ 3-7. Dạng cây không cành hình thành do đột biến tự nhiên, quả ra trực tiếp ở các nách trên thân chính. Lai dạng cây cành đực và dạng cây cành quả trong điều kiện ngày ngắn ở thế hệ F1 dạng cành quả nhiều hơn hẳn dạng cành đực. Thế hệ F3 dạng cây cành đực cũng không nhiều.

+ Lá đơn, mọc cách trên cành, không xẻ hoặc có xẻ thùy. Lá màu xanh hoặc đỏ. Dạng và màu lá cũng là những đặc điểm riêng của giống bông.

2. Hoa quả và hạt:

+ Hoa bông là loại hoa lưỡng tính đầy dủ, bao gồm tai hoa, dài hoa, tràng hoa, nhị đực và nhụy cái.

Tai hoa hình tam giác, gồm 3 tai hoa, ở phía ngoài cùng của hoa, có tác dụng bảo vệ hoa. Tai hoa màu xanh lục, một số giống có màu tía. Ở bông luồi, phía chân tai hoa có tuyến mật, dẫn dụ côn trùng đến giúp cho việc thụ phấn được tốt.

Đài hoa gồm 5 lá đài, vây lấy chân của tràng hoa, màu vàng lục, khi quả bông chín thì đài héo khô. Đài hoa cũng có tuyến mật.

Bông Vải
Tagged on:                     

Bài viết liên quan

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *